Vücudumuz kirli kanı toplardamarlar aracılığıyla kalbe taşıyıp temiz kanı ise atardamarlar ile tekrar vücuda gönderir. Bacaklardaki kirli kan kalbe taşınırken aşağıdan yukarı doğru hareket eder. Bu sırada kanın tekrar aşağı kaçmasını önlemek için damar içinde kapakçıklar bulunur. Variste bu kapakçıklar işlevini yerine getiremez; kan geri kaçar ve damarlarda göllenme meydana gelir.

Varis vücudun diğer bölgelerinde de görülse de bacaklarda daha sık karşılaşılmaktadır. Önemli sağlık sorunlarından biri olan varislerin tedavisindeki gecikmeler yaşam kalitesinde ciddi düşüşlere neden olur.

Varis Nedenleri

Oluşum nedenleri tam olarak bilinmese de genetik yatkınlık en önemli faktörlerin başında gelmektedir. Diğerleri ise uzun süre ayakta kalmak ya da sürekli oturarak çalışmak, sigara, gebelik, doğum kontrol hapı kullanımı, ileri yaş, obezite, dar kıyafetler ve topuklu ayakkabıdır. Varis kadınlarda erkeklerden daha sık görülür. Bu nedenlerden herhangi birine sahip olan kişilerin yaşam tarzında yapacakları değişikliklerle varisten korunmak mümkündür.

Belirtileri

• Sabahları az, ilerleyen saatlerde artan bacak ağrısı
• Ciltten görülen mavi-mor renkli damarlar
• Bacaklarda kaşıntı, şişlik, karıncalanma hissi
• Kramp ya da huzursuz bacak sendromu
• Kılcal damar oluşumu
• Varis olan bölgede kendiliğinden ya da küçük travmalara bağlı oluşan ve uzun süren kanamalar
• İleri seviye varislerde ciltte yara oluşumu

Tanı Yöntemleri

Muayenenin ardından tedavi planını oluşturmak için bazı görüntüleme tetkikleri yapılır. Eskiden venografi ile görüntüleme yapılırken; varisli damarın yapısı, kapakçıkların işlevi, kanın damar içindeki geri kaçış süresi ve oluşan pıhtıların belirlenmesinde etkin rol oynadığı için artık Doppler ultrasonografi tercih edilmektedir. İlerlemiş varislerde bilgisayarlı tomografi (BT) venografi ve manyetik rezonans (MR) venografi tekniklerinden de yararlanılabilir.

Varis Çeşitleri

Varisler kılcal damar varisleri, retiküler varisler ve toplardamar varisleri olmak üzere üç şekilde görülür.

• Kılcal damar varisleri: Genellikle örümcek ağına benzeyen, yaklaşık 1-2 mm çapında, ciltte kabarıklığı hissedilmeyen, kırmızı-bordo renkli yapılardır. Telenjiektatik varis olarak da adlandırılır.
• Retiküler (orta boy) varisler: Deride hafif kabarıklık yaptığından dokunmakla hissedilen, 2-3 mm çapında, yeşil-mavi renkli oluşumlardır.
• Toplardamar varisleri: Çapları 4 mm ve üzeri olduğu için ciltten rahatlıkla görülür ve normal damar rengindedir. Daha kalın olan iç varisler bacaktaki kasların arasında kaldığından dışarıdan görünmez.

Tedavi

Varisler yaşam kalitesini etkileyen, tedavi edilmediğinde ise ciddi boyutlara ulaşan bir hastalıktır. Erken dönemde sigarayı bırakma ve düzenli spor gibi yaşam tarzı değişiklikleriyle birlikte varis çorabı kullanımı ilerlemeyi yavaşlatır. Büyük varislerde ise cerrahi ve kapalı yöntem olmak üzere iki seçenek vardır.

Cerrahi tedavide varisli damar, bacakta açılan çeşitli kesilerden koparma yöntemiyle çıkarılır. Uzun iyileşme süresi, tekrarlama riski, uzun süren yara iyileşmesi ve cerrahiye bağlı bazı komplikasyonlar nedeniyle cerrahi, yerini kapalı yöntemlere bırakmıştır.

Kapalı yöntemlerde amaç sorunlu damarın kapatılmasıdır. Günümüzde dört tip kapalı tedavi yöntemi vardır:

• Radyofrekans ablasyon (radyofrekans ile yakarak kapama)
• Lazer ablasyon (lazer ile yakarak kapama)
• Siyanoakrilat embolizasyon (embolizan ajan ile yapıştırma)
• Köpük skleroterapi

Hangi yöntemin uygulanacağına işlem öncesi yapılan görüntüleme tetkiklerine, damarın yapısına ve hastanın durumuna göre uzman hekim karar verir. İşlem genellikle lokal anestezi altında ve ultrasonografi eşliğinde küçük bir kesiden yapılır: sorunlu damara kateterle girilir ve bu yöntemlerden biri uygulanarak tedavi tamamlanır. Genel anestezi gerektirmemesi, cerrahiye göre kısa sürmesi, iz bırakmaması ve hastanın işlemden hemen sonra ayağa kalkabilmesi kapalı yöntemin avantajlarıdır.

Hangi tedavi yöntemi uygulanırsa uygulansın, önce sorunun kaynağının ortadan kaldırılması gerekir. Böylece varis tedavisinin kalıcılığı sağlanmış olur.

Ekibimiz tarafından bacak varislerinin dışında genital varis, boyun varisi, özofagus (yemek borusu) varisleri, anal (basur) varisler, yüz bölgesi varisleri ve varikosel tedavisi de kapalı yöntemlerle yapılmakta ve başarılı sonuçlar alınmaktadır.