Halk arasında kist hastalığı ya da köpek kisti olarak bilinen kist hidatik, hayvandan insana geçen ve tedavi edilmediğinde ölümle sonuçlanabilen ciddi bir parazit hastalığıdır. Parazit; kurt, tilki ve köpek gibi etçil hayvanların dışkısıyla çevreye bulaşır. Dışkıdaki parazit yumurtaları; çiğ tüketilen ve iyi yıkanmamış meyve-sebzeler, kirli eller ve kirli içme sularıyla insan vücuduna alınır. Vücuda alınan yumurtalar bağırsağa, oradan da kan ve lenf yoluyla diğer organlara geçerek yerleşir. En çok karaciğer ve akciğerde görülür.

Korunma

Ülkemizde hayvancılığın yaygın olduğu Güneydoğu Anadolu, Doğu Anadolu ve İç Anadolu bölgelerinde hastalık endemik olarak değerlendirilmektedir (bir hastalığın belirli bir coğrafyada veya toplulukta sürekli görülmesi). Özellikle hayvancılıkla uğraşanlar, çiftçiler, veterinerler, mezbaha çalışanları, çobanlar ve köpek sahiplerinde daha sık görülür. Aşağıdaki basit ama etkili önlemlerle kist hidatikten korunmak mümkündür:

• El hijyenine dikkat edilmesi (özellikle risk grubundaki kişiler tarafından)
• Meyve ve sebzelerin çok iyi yıkanması
• Ölen ya da kesilen hayvanların kist barındırabilecek organlarının uygun şekilde gömülmesi
• Sokak hayvanlarının kontrolü
• İçme ve kullanma sularının temizliği
• Açık alanlarda çocukların hijyenine dikkat edilmesi
• Mezbahaların sık aralıklarla denetlenmesi
• Köpeklere çiğ et verilmemesi
• Evcil hayvanların iç parazit tedavilerinin yaptırılması

Belirtileri

Hastalık ilk dönemlerde belirti vermeden ilerler ve herhangi bir muayene sırasında tesadüfen fark edilebilir. Kistin büyüyerek çevre dokulara bası yapması, bulunduğu organa özgü belirtiler vermesi ya da kist duvarının yırtılmasıyla ortaya çıkan şikayetler sonucunda da tespit edilebilir.

Tanı Yöntemleri

Tanı ultrason, bilgisayarlı tomografi veya MR ile konur. Görüntülemede kistin yeri, yapısı, türü ve sayısı gibi önemli kriterler belirlenerek tedavi planlanır.

Tedavi

Medikal (ilaç), cerrahi ve perkütan (kapalı yöntem) olmak üzere üç tedavi yöntemi vardır. Kistin yapısına ve hastalığın seyrine göre uygun yöntem tanıyı koyan hekim tarafından planlanır. Teknolojinin ilerlemesiyle açık cerrahinin yerini kapalı işlemler almıştır. Uzman hekimlerce yapılan kapalı tedavide iyileşme daha hızlıdır; hastalar daha çabuk ayağa kalkar ve normal yaşamlarına kısa sürede dönebilir.

Perkütan tedaviye başlamadan önce hastaya bir dizi ön hazırlık (işlem öncesi ilaç kullanımı, genel anesteziye hazırlık vb.) yapılır. Hazırlıkları uzman kadromuz tarafından özenle tamamlanan hastanın işlemi, genel anestezi altında ve uygun görüntüleme yöntemi eşliğinde gerçekleştirilir.

Tedavide amaç, özel bir iğne ya da kateter yardımıyla kist sıvısını boşaltmak ve keseyi tuzlu su, alkol gibi kimyasal maddelerle yıkayarak parazit yumurtalarını öldürmektir.

Büyük kistlerde önce sıvının boşalması için kateterin bir ucu kese içinde, diğer ucu dışarıda olacak şekilde sabitlenir ve bir-iki gün kist sıvısının kendiliğinden boşalması beklenir; ardından yıkama işlemi yapılır.

Kist sıvısı boşaltıldıktan sonra kontrast madde verilerek safra kanalı ya da diğer komşu organlarla fistül (tünel) olup olmadığı kontrol edilir. Fistül varsa kimyasal maddeyle tedavi hasta için tehlikeli olacağından işlem sonlandırılır ve hasta cerrahi tedavi için yönlendirilir. Fistül yoksa ve işlem planlandığı şekilde tamamlanabiliyorsa başarı şansı oldukça yüksektir.

İşlem sonrasında hastalar uzman ekibimiz tarafından belirli aralıklarla takip edilir.